Cách làm mô hình bằng xốp dạng kem: tạo viên múc, nếp xoắn và vệt rủ

Với một cây kem trang trí, viên tròn, nếp xoắn và vệt rủ cần có hình khác nhau ngay từ phôi. Bài thực hành cách làm mô hình bằng xốp này đi từ bản phác tới khối kem hai màu: viên xanh phía dưới, đỉnh hồng phía trên và một vệt xanh ngắn bên mép. Đây là ví dụ giả định để học tạo hình, không phải sản phẩm của một cửa hàng cụ thể.

Hãy làm mẫu nhỏ trên bàn trước khi nghĩ tới vật trưng bày lớn. Bốn ảnh trong bài lấy từ website chính thức Mô Hình Điêu Khắc, dùng để quan sát hình thành phẩm; ảnh không xác nhận vật liệu xốp hay ghi lại các bước của bài tập. Phần thực hành tập trung vào phát triển hình khối, chưa phải hướng dẫn kết cấu, lớp phủ hoặc lắp đặt.

Bắt đầu từ hình kem và một bộ phôi đơn giản

Vẽ cây kem bằng ba phần: nón thuôn xuống, khối xanh tròn rộng và khối hồng nhỏ hơn ở trên. Dành riêng một bản nhìn nghiêng để thấy phần kem nhô trước sau. Chọn một đường đứng làm trục; đánh dấu miệng nón, chỗ rộng nhất của viên xanh và điểm cao nhất của đỉnh hồng trên cả hai bản. Những mốc này sẽ giúp sửa khối mà không làm tỷ lệ trôi dần.

Chuẩn bị mẫu giấy trước khi sửa xốp

Dùng bìa mỏng vẽ đường bao chính diện theo kích thước mẫu định làm. Chuẩn bị phôi xốp thủ công hình nón, một phôi gần cầu còn dư ở chân và một phôi thuôn nhỏ đã cắt thô. Chọn loại được nhà sản xuất cho phép tạo hình bằng phương pháp định dùng. Phôi trên cần còn đủ phần nhô để phát triển đỉnh xoắn; một quả cầu bị chà nhỏ rồi sẽ khó có lại chiều cao cần thiết.

Để sửa nhẹ bề mặt, có thể tham khảo hướng dẫn FloraCraft dùng các cạnh xốp chà nhẹ vào nhau trên sản phẩm CraftFōM của hãng. Cách này không mặc nhiên áp dụng cho mọi loại xốp. Thử trên mẩu thừa trước, giữ phôi ổn định, bảo vệ mắt và dùng biện pháp chống bụi theo hướng dẫn vật liệu. Thu gom vụn, không thổi bụi; phần cần cắt thô nên chuẩn bị sẵn nếu chưa quen dụng cụ.

Đánh dấu thêm bốn phía quanh phôi bằng nét chì: trước, sau, trái và phải. Mỗi khi sửa một phía, quay sang phía đối diện để đối chiếu bề rộng còn lại. Có thể đặt hai dải bìa cạnh khối như thước so khoảng, không ép bìa vào xốp. Cách quan sát này đặc biệt hữu ích với viên xanh: nếu chỉ nhìn mặt trước, bạn có thể vô tình làm nó mỏng dần về sau. Giữ những đường mốc cho tới khi khối chính hoàn thành rồi mới xử lý dấu bề mặt.

Trên phôi, ghi chữ X cho phần xanh và H cho phần hồng, thay vì sơn ngay. Vẽ đường bao cần giữ bằng nét đậm, vùng được phép sửa bằng nét nhạt. Mỗi lượt chỉ lấy đi ít vật liệu rồi đặt mẫu giấy cạnh phôi để so. Mục tiêu đầu tiên là có đủ ba khối và đúng vị trí; dấu múc, nếp cuộn và ô bánh sẽ đến sau.

Dựng tương quan giữa ốc quế và phần kem

Ở bản nhìn ngang, ốc quế có hai cạnh thu về đầu dưới. Khi nhìn hơi từ trên xuống, miệng nón hiện như một hình bầu dục. Vẽ trọn hình bầu dục ấy trước, sau đó đánh dấu đoạn bị kem che. Nếu bỏ bước này, người mới dễ làm viên kem như đặt trước nón, hoặc để miệng nón thành một đường ngang cứng xuyên qua cả khối xanh.

Giữ một miệng nón để so hai cách đặt kem

Đặt phôi xanh vào vị trí dự kiến, cho phần rộng nhất vượt nhẹ ra ngoài miệng nón trong bản phác. Đánh dấu vòng tiếp xúc dưới viên; tạo một vùng tựa bớt cong tại đó bằng cách sửa từng ít một. Chưa làm thành hõm sâu. Sau mỗi lượt, so cả mặt trước và mặt bên để tránh viên xanh đẹp ở chính diện nhưng giống một miếng dẹt khi quay ngang.

Thử hai bản giấy trên cùng một hình nón: bản thứ nhất có hai viên tròn; bản thứ hai giữ viên xanh nhưng đổi khối hồng thành đỉnh cuộn. Bản đầu gợi kem múc xếp tầng. Bản sau là cách điệu kết hợp hai dạng kem, thích hợp cho bài học so hình. Nếu mô hình dùng để giới thiệu món thật, cần trở lại cấu trúc món được bán thay vì giữ phép kết hợp tùy ý này.

Với mẫu hai màu đang làm, để lộ một phần vai xanh hai bên khối hồng. Vùng này cho người xem thấy lớp dưới vẫn có thể tích. Nếu khối hồng che kín, trước tiên giảm bề rộng của nó trên bản giấy; không vội kéo toàn bộ cây kem cao thêm. Mỗi thay đổi nên giải quyết đúng chỗ chồng khối, trong khi hình nón ban đầu vẫn làm mốc so sánh.

Nhiều mô hình kem ốc quế với viên tròn và đỉnh xoắn; ảnh giúp đối chiếu đường bao và điểm tiếp xúc giữa kem với nón.

Tạo viên kem có dấu múc từ khối tròn

Phôi cầu giúp bắt đầu nhanh, nhưng một quả cầu trơn chỉ mới có dáng chung. Trên viên xanh, giữ phần bụng tròn rộng và vùng tựa vừa tạo; đánh dấu ba hoặc bốn mảng cong lớn quanh thân. Các mảng không cần giống nhau. Chúng là hướng sửa hình để gợi vết muỗng lướt qua, chưa phải hàng chục rãnh nhỏ phủ kín bề mặt.

Sửa mảng lớn rồi mới làm mép lượn

Chà nhẹ vùng chuyển giữa hai mảng đã vẽ để phần cong bớt đều. Luân phiên xoay viên, nhìn từ xa bằng chiều dài cánh tay và so với phác thảo. Giữ vài vùng còn cong đầy để khối vẫn đọc như một viên kem. Nếu sửa mọi phía thành mặt phẳng bằng nhau, nó sẽ gần khối đa diện; hãy làm mềm chỗ chuyển mảng trước khi thêm dấu bề mặt.

Ở mép dưới, chọn vài đoạn ngắn nhô ra và vài đoạn lùi vào trên bản vẽ. Khi sửa phôi, làm đường viền gợn nhẹ, tránh một chuỗi răng cưa đều. Cho một đoạn mép xanh lộ trước miệng nón, đoạn bên cạnh lùi để thấy phần bánh. Sự thay đổi này tạo cảm giác viên kem có mép múc mà không cần khoét sâu quanh toàn bộ chân viên.

Dấu múc nên đi thành nhóm cùng hướng cong. Thử một nhóm trên mặt khuất trước, để khoảng trơn giữa các nhóm rồi xem tổng thể. Những lỗ nhỏ đều nhau có thể gợi bọt hoặc vật liệu xốp hơn là kem. Nếu gặp lỗi ấy, đừng thêm lỗ ở phần còn lại để làm cho đều; quay về các mảng lớn, giảm số dấu và chỉ giữ vùng thực sự giúp đọc mặt cong.

Đặt lại khối hồng lên viên xanh sau khi sửa. Phần vai xanh cần còn liên tục từ trước ra bên hông; một đường cắt vòng quanh quá sâu sẽ khiến viên trông như chiếc đĩa. Vùng tiếp xúc giữa hai màu có thể khá yên, còn dấu múc tập trung ở phần lộ ra. Như vậy mắt vẫn theo được khối kem trước khi chú ý từng vệt nhỏ.

Cho nếp kem xoắn đi liên tục từ chân lên ngọn

Khối hồng bắt đầu từ một dáng thuôn, rộng dưới và nhỏ dần lên trên. Vẽ một đường chạy vòng quanh phôi, vừa đi quanh trục vừa lên cao. Dùng đầu ngón tay lần theo đường ấy: sau một vòng, ngón tay phải tới vị trí cao hơn ban đầu. Đây là phép thử đơn giản để phân biệt đường xoắn với nhiều vòng ngang nằm riêng rẽ.

Giữ dải nổi và sửa phần lõm ở hai bên

Vẽ thêm hai biên quanh đường dẫn để có một dải đủ rộng. Giữ vật liệu trong dải, sửa nhẹ hai bên để nó hiện thành nếp nổi. Làm đoạn chân rộng trước, rồi nối lên đoạn giữa; chỉ sửa ngọn sau khi đường chạy đã thông. Với mẫu nhỏ, có thể giảm số vòng để dễ theo dõi. Nhiều vòng hơn không tự làm kem giống thật hơn nếu đường nối bị đứt.

Lỗi thứ nhất là các vòng như bánh vòng xếp chồng. Cách sửa nằm ở chỗ tiếp nối: cho nếp đang thấp đi lên và nhập vào lượt kế tiếp, thay vì khép thành một vòng kín. Lỗi thứ hai là rãnh xoắn sâu nhưng dải nổi vẫn rộng đều tới đỉnh. Hãy giảm dần bề rộng dải trên bản vẽ, rồi sửa phần dư ở phía ngoài để hình thu về ngọn.

Giữ đỉnh hồng như một phần tiếp tục của dải, có thể nghiêng nhẹ theo chiều cuộn. Đừng gắn ý tưởng một chóp nhọn thẳng đứng lên trên mọi kiểu xoắn. Khi nhìn nghiêng, hướng ngọn nên liên hệ với nếp cuối; khi nhìn trước, vẫn cần thấy vai xanh ở dưới. Bài tập này dùng một khối hồng riêng, vì vậy không đổi giữa chừng thành hai dải màu quấn quanh nhau.

Mô hình kem tím hồng và xanh trên thân cốc màu kem; đường nổi đi lên đỉnh là phần tham khảo cho bài tập nếp xoắn.

Làm một vệt rủ có nguồn và điểm kết thúc

Vệt rủ xanh trong bài tập xuất phát từ mép viên dưới, đi xuống một đoạn ngắn rồi dừng trên phần bánh. Vẽ nó như một mảng liền: chân ở viên kem rộng, hai bên thu vào và đầu cuối bo tròn. Giữ hình này ngay từ phôi thô bằng cách đánh dấu vùng phải chừa; nếu đã bỏ hết phần dư, hãy sửa phương án trên giấy thay vì cố kéo dài khối đã nhỏ.

Tạo đường chuyển mềm ở chỗ vệt rủ nhập vào viên xanh, rồi mới làm rõ hai cạnh bên. Nếu khoét đường ngang sâu ngay chân vệt, nó dễ giống một miếng gắn thêm. Điểm cuối cần có chỗ dừng dễ thấy, không biến thành sợi dài vô tình che hết ô bánh. Với bài này, chỉ một vệt lệch sang bên cũng đủ diễn tả mép kem đang mềm.

Giữ ranh giới hai màu ở phía trên

Đỉnh hồng vẫn nằm trên viên xanh, không tràn qua mọi phía. Khi thử màu bằng các mảnh giấy đặt cạnh mẫu, dùng cùng một màu xanh cho viên và vệt rủ để chúng đọc thành một lớp. Đây là lựa chọn tạo hình cách điệu, không phải mô phỏng chuyển động chất lỏng. Có thể xem thêm cách phân mảng ở các dự án mô hình điêu khắc rồi chọn riêng chi tiết liên quan.

Ảnh kem hồng xanh dưới đây có nhiều dải rủ và phần loang dưới chân. Bài tập chỉ mượn quan hệ giữa mảng chính với mép kéo xuống. Nếu thêm cả vũng loang, phải xác định nó liên hệ với lớp nào; một mảng rời dưới nón có thể bị hiểu là đế. Để học rõ từng việc, phiên bản đầu dừng ở vệt xanh ngắn.

Mô hình kem hai lớp hồng và xanh với các dải rủ cùng phần loang dưới chân; ảnh tham khảo cách nối mép rủ vào mảng kem.

Đặt ô bánh trên mặt nón mà vẫn giữ kem nổi bật

Trước khi tạo rãnh, dùng dải giấy thử hai họ đường chéo quanh nón. Các đường cần đi theo bề mặt thuôn; ở phần nhỏ phía dưới, khoảng cách nhìn thấy cũng cần gọn lại. Đừng chép nguyên một lưới vuông phẳng lên chính diện rồi dừng ở hai mép. Khi quay mẫu, mạng ô phải tiếp tục vòng sang mặt bên thay vì thành một miếng hoa văn dán trước nón.

Thử một vùng ô nhỏ rồi mới đi hết thân

Vẽ vài ô cạnh nhau ở phần giữa, đánh dấu đường nổi cần giữ và phần thấp giữa chúng. Sửa rất nông trên mẩu thử cùng loại xốp trước khi áp dụng lên nón. Độ rõ của ô đến từ nhịp giao nhau, không cần đào mọi rãnh sâu. Nếu các đường bắt đầu nhập thành mảng vụn, giảm số ô hoặc giữ lưới dưới dạng nét vẽ ở mẫu học hình.

So ba bề mặt cạnh nhau: viên xanh có mảng múc rộng, khối hồng có dải xoắn liên tục, nón có ô lặp. Mỗi vùng đã có một vai trò nên không cần cùng dày chi tiết. Trong mẫu hai màu, giữ ô bánh rõ nhất ở phần không bị vệt xanh che. Tránh thêm chấm và vết xước kín nón khiến người xem chú ý vào bánh nhiều hơn phần kem.

Chỉ chọn lớp hoàn thiện sau khi hình đã ổn và đã kiểm tra hướng dẫn tương thích với đúng loại xốp. Thử riêng màu hồng, xanh và vàng bánh trên mẩu vật liệu; không suy ra loại sơn từ độ bóng của ảnh. Ở bước học hình, đánh dấu màu trên bản giấy vẫn đủ để quyết định vùng nào thuộc vị nào, trước khi đưa hóa chất hoàn thiện vào bài làm.

Hoàn thành cây kem hai màu và so với dáng úp ngược

Đặt các phần theo bản phác rồi nhìn lần lượt từ trước, bên và góc chếch. Ở chính diện, viên xanh phải còn vai, đỉnh hồng có đường cuộn và phần bánh không bị phủ kín. Ở mặt bên, viên xanh vẫn tròn đầy, vệt rủ có điểm kết thúc. Ở góc chếch, lần lại đường xoắn để tìm đoạn đang bị đứt hoặc đổi hướng đột ngột.

Nếu hình chưa rõ, sửa theo thứ tự: tương quan ba khối, điểm tiếp xúc, đường chạy của nếp, rồi dấu nhỏ. Chẳng hạn đỉnh hồng trông như ba chiếc vòng thì sửa đường nối trước; đổi màu đậm hơn chưa giải quyết được hình ấy. Nếu viên xanh giống quả bóng đặt lên nón, xem vùng tựa và mép múc trước khi phủ thêm texture lên toàn viên.

Dáng ốc quế úp ngược trong ảnh cuối tạo câu chuyện khác: đầu nón hướng lên, phần kem xuống dưới và mảng hồng lan quanh chân. Cùng các màu quen thuộc nhưng thứ tự hình đã đổi. Với mục tiêu diễn đạt cây kem vừa được phục vụ, mẫu hai màu đứng thẳng đang làm dễ giữ được trình tự bánh dưới, kem trên hơn; dáng úp phù hợp khi chủ ý là cảnh kem đổ.

Ốc quế úp ngược trên phần kem hồng xanh và mảng hồng loang; dùng đối chiếu câu chuyện hình dáng với cây kem đứng thẳng.

Kết quả bài tập là một mẫu hình có thể giải thích bằng thao tác: chừa vai cho viên xanh, nối nếp hồng lên ngọn, giữ một vệt rủ liền nguồn và cho lưới bánh ôm quanh nón. Lưu bản giấy cùng ảnh ba góc để lần làm tiếp biết phần nào đã sửa. Mẫu nhỏ này cung cấp cơ sở trao đổi tạo hình; việc phát triển thành vật trưng bày lớn cần phương án riêng.

Trao đổi về mẫu kem bạn muốn tạo

Bạn có thể xem thêm tại Mô Hình Điêu Khắc và gửi bản phác qua trang liên hệ để trao đổi phạm vi thực hiện. Gọi 096.553.6866 hoặc gửi email mohinhdieukhac@gmail.com, kèm hình kem và kích thước dự kiến.